اخبار

شهرت جهانی فرش تبریز به دلیل برخورداری از رنگ، طرح های چشم نواز متنوع، کیفیت، مقاومت بالا، نقشه های انحصاری زیبا همواره زبانزد و همواره مورد توجه خانواده های ایرانی و سراسر جهان بوده است اما این هنر صنعت، از سال های گذشته با مشکلات عدیده ای دست به گریبان شده است که فعالان این عرصه را دلسرد می کند.

مشکلات پیش روی فرش تبریز با شمردن تمام نمی شود، از گرانی مصالح اولیه و بالا بودن دستمزدها گرفته تا نبود امنیت شغلی و صادارت، همه و همه دست به دست هم داده اند تا این هنر صنعت را که زمانی رونق بسیاری داشت از پای درآورند و فعالان این عرصه را مجبور به کوچ به سایر عرصه های اقتصادی کنند.

برند فرش تبریز (نام تجاری) را کمتر کسی است که در دنیا نشنیده باشد و در واقع این نام تجاری در جهان با نام ایران عجین شده و در کنار محصولات و صادراتی همچون زعفران و پسته جزو محصولاتی است که برند آن اعتبار جهانی بالایی دارد و مشتریان مشتاق آن همواره برای خرید سر و دست می شکنند اما در این میان بافندگان و دست اندرکاران این صنعت با مشکلات ریز و درشت بسیاری مواجهند.

این مشکلات تاثیرات نامناسبی بر میزان صادرات این محصول گذاشته که هشداری برای مسئولان در این خصوص است که مغایر با شعار حمایت از تولید داخلی و توجه به صادرات غیرنفتی است.

سهم صادارت فرش تبریز کاهش یافته است

به گزارش ایرنا، رئیس اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت آذربایجان شرقی با اشاره به مشکلات این حوزه گفت: بخشی از این مشکلات نتیجه تحریم های ظالمانه ضد کشورمان و بخشی هم نتیجه خودتحریمی هاست که هر ۲موجب بروز مشکلاتی در صنعت فرش تبریز و استان شده است.

علی سلیمانی با بیان این که زمانی میزان صادرات فرش استان حدود ۲میلیارد دلار بود، تاکید کرد: مشکلاتی که در زمینه صادارت ایجاد شده، صدور فرش دستبافت تبریز به سایر کشورهای جهان را کاهشی کرده و سهم صادارت این کالا با ۳۵درصد تولید کاهش یافته است.

وی به دلایل کاهش صادارت این کالا اشاره کرد و گفت: بالا بودن قیمت مصالح به کار رفته در تولید فرش دستبافت که ارتباط مستقیمی با قیمت ارز دارد و دستمزد بالا که قیمت تمام شده را بالا می برد از مهم ترین علت های کاهش صادرات این محصول است.

رییس اداره فرش سازمان صمت آذربایجان شرقی گفت: یکی دیگر از علل کاهش صادرات، گرفتن تعهد ارزی از صادرکنندگان است که باید برای تسهیل صادرات، حذف شود در غیر این صورت فرش تبریز از مبادی غیر رسمی به بازارهای جهانی عرضه خواهد شد. در داخل هم قدرت خرید مردم کاهش یافته است و مردم به جای خرید فرش ریزبافت تبریز، به خرید فرش های درشت بافت روی آورده اند.

وی همچنین به میزان تولید فرش دستبافت در استان اشاره کرد و افزود: متراژ تولید این محصول بر اساس صدور کارت قالیبافی و پروانه کسب برآورد می شود به طوری که اکنون در استان متوسط تولید فرش ریز بافت برای هر فرد در سال حدود ۵ متر مربع و برای فرش درشت بافت ۱۵متر مربع است.

سلیمانی با بیان اینکه صفر تا صد فن آوری تولید فرش، بومی و داخلی است، تاکید کرد: در ۱۱ماهه امسال، ۵۰هزار متر مربع در استان فرش تولید شده که البته این رقم تا ۳ برابر و ۱۵۰هزار متر مربع قابل افزایش است.

وی نبود امنیت شغلی را از دیگر موانع و مشکلات حوزه فرش برشمرد و گفت: بیمه قالیبافان از ۸ سال قبل قطع شده و اعتبار مورد نیاز آن در ردیف بودجه تعریف نشده است لذا قالیبافان و فعالان این عرصه به شغل های دیگر از جمله دستفروشی روی می آورند.

سلیمانی با بیان این که بیمه قالیبافان از آذربایجان شرقی در کل کشوری ساری و جاری شد، افزود: اکنون شمار بیمه شدگان قالیبافی در استان از ۹۰هزار نفر به ۳۷هزار نفر کاهش یافته است که اگر اعتبار این نوع بیمه شدگان در ردیف بودجه تعریف شود، قالیبافان با پرداخت ۷ درصد حق بیمه و سهم ۲۰درصدی دولت بیمه می شوند. اصلاح آیین نامه بیمه قالیبافان را انجام داده ایم و شخص استاندار هم پیگیر این موضوع است تا فعالان واقعی این عرصه مشکلی از بابت بیمه نداشته باشند.

بیمه قالیبافان و کمبود نقدینگی

مدیر یک شرکت تجاری فرش تبریز که یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان فرش دستبافت در تبریز و ایران است، گفت: بیمه قالیبافان و کمبود نقدینگی ۲مشکل اصلی تولیدکنندگان فرش دستبافت در ایران است.ناصر علیپور با بیان این که برای بیمه قالیبافان و حمایت از آن ها، بودجه مشخصی وجود ندارد، افزود: اکنون فقط در کارگاه تبریز ۲۰۰نفر مشغول قالیبافی هستند که برای هر کدام ۲.۱میلیون تومان حق بیمه پرداخت می کنم در حالی که اگر دولت حمایت کند این رقم به ۷۰۰هزار تومان برای هر قالیباف کاهش می یابد.وی تاکید کرد: کمبود نقدینگی مشکل دیگر این عرصه است که به نظر رفع نمی شود زیرا تسهیلات به این بخش به دلایل نامعلومی پرداخت نمی شود و باید خودمان گلیممان را از آب بیرون بکشیم.

علیپور به گران شدن مصالح و مواد اولیه هم اشاره کرد و گفت: هر ماه ۲ر۱میلیارد تومان مصالح می خریدم که این رقم در ماه جاری به ۱.۸میلیارد تومان افزایش یافت. اکنون دولت باید در این زمینه ورود کند و با پرداخت یارانه به تولید کننده های واقعی، از تعطیل شدن کارگاه های تولید فرش جلوگیری کند.

وی ادامه داد: موضوعی که موجب نگرانی تولید کنندگان شده است، عدم بالا رفتن قیمت فرش تولیدی متناسب با افزایش قیمت مصالح و دستمزدهاست، دستمزدها و مصالح بین ۶۰تا ۱۰۰درصد بیشتر می شود اما قیمت فروش، یا هیچ تغییری نمی کند یا حداکثر ۲۰درصد بیشتر می شود که برای تولید کننده صرفه ندارد.

علیپور با بیان اینه بین ۸۰۰تا ۹۰۰نفر در کل ایران در کارگاه های تولید فرش وی، مشغول هستند و ۱.۵برابر قانون کار دریافتی دارند، خواستار حمایت دولت و ارایه تسهیلات به تولیدکنندگان شد.

نایب رئیس اتحادیه فرش فروشان تبریز هم با تاکید بر لزوم تدوین و تصویب سند توسعه فرش دستباف استان، گفت: در این سند همه موارد و الزامات حفظ و ارتقای این صنعت باید لحاظ و چشم انداز توسعه و راهبردهای مربوطه در آن دیده شود.

ایوب بشیری به پایداری مشکلات فرش دستبافت و عدم رفع آن ها طی دهه های گذشته اشاره کرد و گفت: به رغم این که صنعت فرش باید از جانب ۳ وزارتخانه صمت، جهاد کشاورزی و میراث فرهنگی حمایت شود اما در عمل بار عمده مسئولیت بر دوش وزارت صمت گذاشته شده است و به دلیل عدم اختیارات مکفی این سازمان، مشکلات فقط به وزارتخانه منعکس می شود و بانک ها هم به دلیل عدم اختیارات کافی، ناتوان از انجام حمایت کافی از این صنعت هستند.

وی افزود: با توجه به وجود دانشکده فرش، از این ظرفیت هم به خوبی بهره برداری نکرده ایم، از پتانسیل شرکت شهرک های صنعتی و تسهیلات آن هم بهره نبرده ایم اما در موضوع ثبت تبریز به عنوان شهر خلاق فرش دستباف جهانی تمام سازمان ها پای کار آمدند و منتج به نتیجه شد.

قالیبافی نمی صرفد

احد میرزالو که بیش از ۳۰سال در زمینه قالیبافی و تولید فرش دستبافت شامل ریز بافت و ابریشمی فعالیت می کند با بیان این که شغل قالیبافی از روی ناچاری است و صرفه اقتصادی برای بافنده ندارد، گفت: از صبح زود بر سر دار قالی می نشینم و در پایان روز، خسته و کوفته از سر دار قالی بلند می شوم و وقتی حساب می کنم می بینم که اگر دستفروشی کنم یا در گوشه خیابان میوه و سبزی بفروشم هم کارم هم سبک تر می شود و هم درآمدش بیشتر.

وی تاکید کرد: زمانی که بیمه قالیبافان مطرح و عملی شد، خوشحال شدیم که دستکم در زمان پیری و از کار افتادگی حقوق و درآمدی خواهیم داشت اما به یکباره و زمانی که برای تمدید دفترچه به یکی از کارگزاری های بیمه تامین اجتماعی مراجعه کردم اعلام کردند که دولت سهمی برای شما در نظر نگرفته و باید از محل حرف و مشاغل آزاد، حق بیمه تان را پرداخت کنید که بیش از ۳ برابر می شد.

میرزالو گفت: با توجه به اینکه شغل ما سخت و زیان آور است و بیشتر دچار بیماری می شویم و به پزشک مراجعه می کنیم، به ناچار از طریق حرف و مشاغل آزاد خودم و خانواده ام را بیمه کردم و اکنون بیش از ۲میلیون و ۴۰۰ هزار تومان حق بیمه پرداخت می کنم.

وی از نمایندگان مجلس، دولتی ها و مسئولان دست اندر کار خواست تا این مشکل را با وضع قوانین جدید و محکم، برای یکبار رفع و از کوچ فعالان این عرصه به دیگر شغل ها جلوگیری کنند.