به گزارش خبرنگار اطلاعات، فرش دستبافت که زمانی جزو اصلی وسایل خانه های هر ایرانی بود، امروزه به کالایی لوکس و گرانبها تبدیل شده است.

فرش هایی که با نخ های رنگامیزی شده طبیعی به دست افرادی هنرمند بافته شده و معمولا به قیمتی مناسب در دسترس مردم بود در سایه تحولات اقتصادی و کاهش توان خرید به رکود دچار گشته است.

البته بنظر می آید علاوه بر تورم و گرانی، عوامل دیگری نظیر محدودیت طرح و رنگ زمینه ای نیز در این رکود موثر بوده اند.

خبرنگار ما در تبریز به سراغ تنی چند از فرش فروشان بازار تبریز رفته و در مورد محدودیت طرح و رنگ که یکی از عوامل رکود هست با آنها گفتگو داشته است که ماحصل آن در ادامه درج می شود.

آقای جودی از فرش فروشان بازار قدیمی رنگچی بازار، در مورد این سئوال که چرا زمینه رنگ فرش های دستبافت غالبا قرمز هست، می گوید:
از قدیم الایام رنگ قرمز مشتری بیشتری داشت و مردم علاقمند به خرید فرش های قرمز بودند ولی در سال های اخیر این علاقمندی کمتر شده است.

وی ادامه می دهد که نسل قدیمی بیشتر رنگ قرمز در فرش ها را می پسندیدند اما نسل جدید و جوانان خواهان سایر رنگ ها نظیر کرم و آبی هستند.

آقای جودی همچنین اضافه می کند که تنوع رنگ در نخ های فرش دستبافت محدود بوده و حداکثر 18 رنگ می باشد که همین مورد دست قالیبافان را برای بافتن فرش ها محدود می سازد.

آقای علی بایبوردی نمرور یکی دیگر از فروشندگان فرش هست که می گوید قالیبافان از صدها سال پیش بصورت ازبر و موروثی بافتن فرش در طرح های موجود را یاد گرفته و آنرا ادامه داده اند.

وی اضافه می کند که بیشتر قالیباف ها به شکل سنتی کار کرده و از روی نقشه نمی بافند و همین موضوع باعث محدودشدن طرح ها و رنگ های موجود در فرش های دستبافت شده است.

حاج محمد ایجادی از فرش فروشان و قالیبافان هنرمند با سابقه ای بیش از 70 سال نیز می گوید: قالیباف ها بصورت سنتی کار کرده و حمایتی از آنها نمی شود و لذا نتیجه زحمات شان را نمی گیرند.

وی معتقد هست که مشکلات زیادی در حوزه فرش دستبافت وجود داشته و یکی از آنها محدودیت در طرح و رنگ ها هست که همگی باعث رکود بازار فرش دستبافت و بیکاری تعداد زیادی از قالیبافان شده است.

آقای ابوالفتحی از فرش فروشان سرای المهدی بازار تبریز نیز از دست دادن بازارهای خارجی و رکود صادارت فرش دستبافت ایرانی را عامل مهمی در وضعیت اسفبار فرش دستبافت اعلام می کند.

وی می افزاید که یکی از علل استفاده زمینه قرمز در فرش های دستباف، علاقمندی مشتریان خارجی به این رنگ زمینه ای بوده است که متاسفانه این بازارهای خارجی را نیز از دست دادیم.

چکامه ضمیری کارشناس ارشد فرش از دانشگاه هنر تهران معتقد هست که بافت فرش دستبافت بیشتر تابع هنر و سنت های منطقه ای بوده که در آن تولید شده است. بعبارت بهتر محدودیت هایی که امروزه در طرح و رنگ بندی فرش های دستبافت شاهد آن هستیم به ذهنیت ها و رویکردهای سنتی قالیبافان و قالی فروشان مربوط می شود.

این کارشناس فرش در مطالعات خود در حوزه فرش دستبافت مناطق اصفهان، تبریز، کرمان و مشهد تاکید می کند که فرش تبریز در معرض تغییرات ملموس تر و بیشتری در زمینه طرح، نقش و رنگ فرش خود نسبت به فرش دیگر مناطق بوده است.

وی در نتیجه گیری از تحقیقاتش تاکید دارد که ضمن حفظ کردن سنت های هنری در قالیبافی فرش دستبافت کشورمان در مناطق مختلف و ایجاد شناسنامه برای آنها، برای ادامه فعالیت نیاز به تحول و تعالی در راستای خواسته ها و نیازهای مدرن و مشتریان امروزی خود دارد و این مسئله مگر با نوآوری و خلاقیت روزافزون در تنوع طرح ها و رنگ های فرش دستبافت ممکن نخواهد بود.

خاطرنشان می شود که برای حل محدودیت در طرح و رنگ زمینه فرش دستبافت، نیاز هست که دولت و تشکل های فعال حوزه فرش دستبافت با کمک مراکز علمی و دانشگاهی نهضتی راه انداخته و با همکاری همدیگر راهکارهایی بیندیشند و عملی نمایند.

گزارش از کمال الدین نیک رفتار خیابانی