به گزارش خبرنگار اطلاعات، سازمان قطار شهری یا متروی تبریز در سال 1379 تاسیس و مطالعات امکان سنجی خطوط قطار شهری در سال 1380 آغاز شد.

احداث خط یک قطار شهری تبریز در جلسه بیست و نهم شورای عالی ترافیک شهرهای کشور به تصویب رسیده و عملیات اجرایی آن در سال 1381 آغاز شد. در جلسه شصت و پنجم شورای عالی ترافیک، در دی ماه 1385 احداث سایر خطوط درون شهری تبریز وخط حومه ای تبریز - سهند به تصویب رسید که شامل 4 مسیر به طول 70 کیلومتر با 70 ایستگاه و یک خط برون شهری از تبریز به شهرک سهند  به طول حدوداً 20 کیلومتر است.

متروی تبریز به صورت رسمی از ۵ شهریور ۱۳۹۴ با راه‌اندازی فاز نخست خط ۱، در حد فاصل ایستگاه ائل‌گلی تا ایستگاه استاد شهریار به بهره‌برداری رسید. فاز دوم این خط نیز در حد فاصل ایستگاه استاد شهریار تا ایستگاه میدان ساعت در ۲۸ بهمن ۱۳۹۵ راه‌اندازی شد.

به گزارش روابط عمومی قطار شهری تبریز، متروی تبریز 4 خط به طول های 17.2 - 22.4 – 10 و 15.4 کیومتر را شامل می شود که در حال حاضر خط یک مترو تقریبا به طور کامل بهره برداری شده و مورد استفاده شهروندان قرار می گیرد.

آشنایی با مشخصات 4 خط متروی تبریز
خط یک متروی تبریز به طول ۱۷.۲ کیلومتر، به‌عنوان یکی از شریان‌های اصلی حمل‌ونقل شهری، نقش بسزایی در خدمات‌رسانی به شهروندان ایفا می‌کند. این خط که روزانه از ساعت ۶ صبح تا ۲۱:۳۰ فعالیت دارد، با تلاش‌های انجام‌شده در سال ۱۴۰۳، بهبودهای قابل توجهی را در زمینه‌های فنی، فرهنگی و خدماتی تجربه کرده است.

در سال ۱۴۰۳، خط یک مترو با جابه‌جایی ۱۲ میلیون نفر مسافر، توانست نقشی مؤثر در کاهش ترافیک شهری ایفا کند. همچنین هزینه‌کرد این خط در سال مزبور به ۹۵۱۲ میلیارد ریال رسید که بیانگر سرمایه‌گذاری قابل توجه برای بهبود کیفیت خدمات‌رسانی است.

خط 2 متروی تبریز، به‌عنوان طولانی‌ترین خط متروی این شهر، با طول ۲۲.۴ کیلومتر و ۲۰ ایستگاه، نقش کلیدی در اتصال مناطق غربی و شرقی تبریز ایفا می‌کند.

در سال ۱۴۰۳، تمرکز اصلی فعالیت‌های اجرایی بر شتاب‌بخشی به حفاری تونل‌های فاز اول و دوم با استفاده از دو دستگاه حفاری پیشرفته (TBM) بوده که حفاری تونل از قراملک تا میدان دانشسرا به طول ۱۰ کیلومتر به‌طور کامل به اتمام رسیده است.

خط 3 متروی تبریز به‌عنوان یکی از پروژه‌های کلان و استراتژیک در توسعه حمل‌ونقل شهری، با طول ۱۰ کیلومتر و ۱۰ ایستگاه در امتداد محور شمالی-جنوبی تبریز طراحی شده است. این خط از ترمینال بزرگ تبریز در مجاورت بزرگراه شهید کسایی آغاز می‌شود و با عبور از خیابان‌های مشروطه، شریعتی و مرکز شهر، به مناطق پرتراکم جمعیتی خیابان انقلاب و شهرک ارم می‌رسد و نهایتاً در شهرک رضوان‌شهر به پایان می‌رسد. اتصال این خط با خطوط یک و دو در ایستگاه میارمیار، نقطه تبادلی مهمی در شبکه متروی تبریز ایجاد می‌کند.

خط 4 متروی تبریز نیز، با طراحی خاص به شکل لوپ و به طول ۱۵.۴ کیلومتر، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پروژه‌های زیرساختی حمل‌ونقل عمومی این کلان‌شهر به شمار می‌آید. این خط که از میدان آذربایجان آغاز می‌شود و پس از عبور از مسیرهای پرتردد شهری نظیر میدان جهاد- چهار راه آبرسان- چهار راه عباسی و خیابان شهید رجایی به اتوبان پاسداران می‌رسد، با ۲۱ ایستگاه، نقش اساسی در پیوند تمامی خطوط متروی تبریز و کاهش بار ترافیکی ایفا می‌کند.

تاثیر تحریم ها بر احداث متروی تبریز
به گفته معاون حمل و نقل شهردار تبریز در سنوات اولیه اجرای این پروژه ها، حمایت دولت از این پروژه ها به صورت دقیق انجام می شد و سهم خود را به موقع پرداخت می کرد و شهرداری ها در تامین سهم خود عقب می ماندند ولی در سال های اخیر این روند برعکس شده و دولت به علت برخی محدودیت ها به تعهدات خود نمی تواند عمل کند و فشار کار برای اجرای پروژه های قطارشهری بر روی شهرداری ها وارد می شود.

وحیدکیا افزود: بخشی از سهم دولت در اجرای این پروژه ها از طریق فروش اوراق مشارکت تامین می شود و این رویه موجب می شود که تامین منابع برای پیشرفت پروژه متناسب با هزینه ها نبوده و اجرای پروژه زمانبر می شود بنابراین هزینه اجرا نیز افزایش می یابد.

وی ادامه داد که در سال ۱۴۰۱ خط یکم تکمیل شده ولی به لحاظ  سخت افزاری و برخی مشکلات همچون تهویه و تکمیل ایستگاهها وجود داشت که پیگیر آنها بودیم و نهایتا در سال ۱۴۰۲ نیز این موارد تکمیل شد اما بخاطر تحریمها برخی نواقصات وجود دارند و شرکتها نمی توانند به تعهداتشان عمل کنند چون اغلب این شرکتها اروپایی بوده و بعلت تحریم ها از هرگونه قرارداد و صدور قطعات و نرم افزار به ایران منع شده اند لذا چندین ماه است در تلاشیم نواقص را نیز به نحوی برطرف نماییم.

خط دوم متروی تبریز نیز نیازمند تامین منابع است که در این راستا شرکت مترو اقدام به جذب فاینانس خارجی نموده که از شش سال قبل آغاز شده اما متاسفانه از سال ۹۷ بعلت افزایش تحریم ها تخصیص فاینانس به مشکل برخورد با این وجود قطار شهری وشهرداری تبریز از موضوع منصرف نشده و پیگیر مصوبه ای بود که۴۲۰ میلیون دلار فاینانس را عملیاتی نماید که در این رابطه با مجوز شورای اقتصاد، سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی، وزارت کشور و… مجوزها به روز شده و نامه نهایی آن توسط بانک مرکزی سال گذشته صادر شده و امیدواریم که این فاینانس از چین بواسطه خط اعتباری طی ماههای آینده عملیاتی شود.

با این اوصاف می توان گفت که احداث و تکمیل متروی تبریز همانند تهران و سایر کان شهرها نیازمند حمایت ویژه دولت و اختصاص بودجه خواهد بود وگرنه این پروژه بزرگ شهری تا دهها سال دیگر نیز به اتمام نخواهد رسید!

کمال الدین نیک رفتار خیابانی